Leksykon brazylijskiej muzyki rozrywkowej (odc. 2)


Barão Vermelho i Cazuza

Cazuza w 1985 roku

Cazuza w 1985 roku

Powstały w Rio de Janeiro Barão Vermelho był jednym z najważniejszych rockowych zespołów lat 80., głównie z powodu charyzmatycznego wokalisty Cazuzy. W czasach dyktatury wojskowej wylansował wiele przebojów, ale dopiero nagranie przez Neya Matogrosso (o nim niżej) jednej z piosenek grupy, oraz rekomendacja innych znanych wykonawców sprawiły, że media poważniej zainteresowały się zespołem. Czerwony Baron szybko dostał się na szczyty popularności, a efektem tego było zaproszenie grupy do występu w prestiżowym festiwalu Rock in Rio ’85.

Sukces zbiegł się także z upadkiem militarnego reżimu nadając zespołowi, a przede wszystkim Cazuzie, status ikony brazylijskiej muzyki. Tego samego roku piosenkarz opuścił jednak szeregi grupy i rozpoczął działalność solową. W tym samym mniej więcej czasie zaraził się wirusem HIV. Mimo pogarszającego się stanu zdrowia, nadal występował na scenie, a swoimi piosenkami i kultowymi dziś tekstami, odnosił spektakularne sukcesy. W 1989 roku, gdy już coraz częściej musiał korzystać z inwalidzkiego wózka, poinformował opinię publiczną o swojej chorobie, zaraz potem nagrywając ostatni album. Mimo wysiłków lekarzy (leczony był też w Stanach Zjednoczonych), zmarł rok później w wieku 32 lat.

W 2004 powstał film biograficzny pt. Cazuza – O Tempo Não Pára.

Zespół Barão Vermelho po odejściu Cazuzy musiał zmierzyć się z kryzysem spowodowanym spadkiem zainteresowania i dopiero po śmierci swego byłego wokalisty powoli zaczął wracać do dawnej formy i odzyskiwać popularność.

Obecnie jednak, od pewnego czasu, grupa nie koncertuje, a członkowie „Barona” zajęci są solowymi projektami.

Jednym z największych przebojów Cazuzy jest otwierający ten wpis utwór O Tempo Não Pára (Czas się nie zatrzymuje) z 1988 roku, w którym autor – zdaniem większości fanów – definitywnie rozlicza się z własnym życiem, przekonany o zbliżającym się jego końcu.

Inne znane utwory Barão Vermelho i Cazuzy to m.in.: Pro Dia Nascer Feliz, Maior Abandonado, Down em Mim, O Poeta Está Vivo (pośmiertny hołd złożony wokaliście przez zespół), IdeologiaCodinome Beija-Flor.

Jako ciekawostkę można jeszcze dodać, że popularny argentyński zespół rockowy Bersuit Vergarabat otworzył swój debiutancki album Y Punto z 1992 r. utworem  El Tiempo No Paracoverem przeboju Cazuzy.

Carmen Miranda

Kto nie kojarzy egzotycznej, ekstrawaganckiej, śpiewającej i tańczącej postaci z charakterystyczną górą owoców na głowie? To Carmen Miranda, jeden z największych produktów eksportowych Brazylii lat 40. Urodzona w Portugalii, ale od najwcześniejszych lat życia mieszkająca w Brazylii Carmen, po podbiciu rodzimych scen apogeum kariery osiągnęła w Hollywood, gdzie została zaproszona w latach 30. W Stanach Zjednoczonych nie miała sobie równych wśród innych wykonawczyń, będąc w owych czasach najlepiej opłacaną kobietą w showbiznesie. Występowała w wielu filmach i musicalach, zawsze jako symbol Brazylii i Ameryki Łacińskiej.

W latach 50. w wyniku utraty popularności oraz problemów osobistych zaczęła cierpieć na depresję, a nadmierne przyjmowanie leków odbijało się na jej zdrowiu. Piosenkarka zmarła na atak serca w 1955 roku w Los Angeles, w wieku 46 lat. Mimo że w kraju zarzucano jej niedbałość o swoje brazylijskie korzenie (raczej niesłusznie – przy każdej okazji podkreślała, że jest Brazylijką duszą i ciałem), jej pogrzeb w Rio de Janeiro zgromadził milion osób.

Jedną z najbardziej znanych na świecie piosenek wykonywanych przez tę pionierkę „tropikalizmu” jest Tico-tico no Fubá opowiadającym o ptaszku buszującym w mące kukurydzianej:

Inne utwory Carmen to znana już z poprzedniego odcinka leksykonu O Que É Que A Baiana Tem, a także Mamãe Eu Quero. Jej odpowiedzią na krytykę dotyczącą rzekomego „zamerykanizowania się” była piosenka Disseram que Voltei Americanizada.

Sertanejo

Tym razem nie chodzi o żaden zespół, ani wokalistę. Sertanejo to styl muzyczny pochodzący z prowincji, brazylijski odpowiednik północnoamerykańskiego country, w którym charakterystycznymi instrumentami są gitara i akordeon. Do najbardziej znanych artystów wykonujących tę niezwykle popularną w Brazylii muzykę, można obecnie zaliczyć Leonardo, oraz duety: Bruno & Marrone, Edson & Hudson, César Menotti & Fabiano, czy Chitãozinho & Xororó.

Piosenka Leonardo (oraz zaproszonego Zeca Pagodinho) Latinha na Mão opowiada, o biedaku, którego porzuciła kobieta i który smutek koi puszką zimnego piwka. Oczywiście, jak widać, przy nagrywaniu piosenki także nie zabrakło złocistego trunku:

Innym wielkim hitem sertanejo jest utwór Como um Anjo w wykonaniu Césara Menottiego i Fabiano, natomiast do klasyki gatunku należy piosenka Menino da Porteira w wykonaniu Sérgio Reisa.

Ci, którym sertanejo się spodobało mogą m.in posłuchać przez internet popularnego radia VIVA, specjalizującego się w tym właśnie gatunku muzyki.

Ney Matogrosso

Bez wątpienia największy oryginał na brazylijskiej scenie muzycznej. Karierę rozpoczynał w latach 70. jako wokalista zespołu Secos e Molhados, z którym nagrał dwie płyty nie posiadające tytułów (1973 i 1974). W 1975 odszedł z grupy poświęcając się występom solowym. Z powodu swej odmienności scenicznej (szokujące w tamtych czasach stroje i makijaż, występy i układy choreograficzne podszyte erotyzmem, wysoki głos) oraz nieskrywanemu biseksualizmowi był często szykanowany przez oficjalne władze w czasach dyktatury. Wywarł jednak ogromny wpływ na wielu późniejszych wykonawców, a jego koncerty zawsze uchodziły za niebanalne przedstawienia.

Legenda głosi nawet, że słynny amerykański zespół rockowy KISS podpatrzył malowanie twarzy właśnie u Neya i Secos e Molhados. Matogrosso był jednym z bliskich przyjaciół Cazuzy, któremu często pomagał przy koncertach podczas ostatnich lat jego życia. Dziś, mimo 68 lat, nadal regularnie nagrywa płyty i z powodzeniem występuje na scenie.

Jednym z najpopularniejszych utworów artysty jest Homem com H, czyli „Mężczyzna przez duże M”:

Inne znane utwory piosenkarza to Sangue Latino, Mal Necessário, Existem Coisas na Vida, Amor (z zespołem Secos e Molhados).

Mamonas Assassinas

Piątka dwudziestokilkulatków pochodząca z Guarulhos (przedmieść São Paulo), która karierę zaczynała jako grupa Utopia, grająca covery popularnych rockowych przebojów. Jednak z powodu małego zainteresowania ich muzyką musieli zmienić front. Dzięki nowej nazwie oraz humorystycznym, często absurdalnym i infantylnym  tekstom wyśpiewywanym do pop-rockowych dźwięków odnieśli w ciągu kilku miesięcy od wydania swojej pierwszej płyty (Mamonas Assassinas, czerwiec 1995) fenomalny sukces. Momentalnie stali się atrakcją wszystkich programów rozrywkowych, klubów i stadionów, nierzadko grając po 10 koncertów w tygodniu, a nawet 3-4 dziennie.

Niestety, szczęście nie trwało długo. W niecały rok od medialnego debiutu (2 marca 1996), niewielki samolot, którym wracali z koncertu w Brasilii rozbił się w okolicach São Paulo. Żadna z 9 osób na pokładzie (w tym wszyscy członkowie zespołu) nie przeżyła katastrofy. Do czasu wypadku Mamonas sprzedali 2,3 miliona egzemplarzy albumu bijąc brazylijskie rekordy fonograficzne.

Największym hitem Mamonas jest utwór Vira-Vira w stylu portugalskiego folkloru i śpiewany z charakterystycznym dla Portugalczyków akcentem (wypadek zdarzył się dzień przed zaplanowanym wyjazdem na koncerty do Portugalii, gdzie piosenka również stała się przebojem). Opowiada o Manoelu, który otrzymawszy zaproszenie na orgię i nie wiedząc za bardzo, co to takiego, wysyła w zastępstwie żonę Marię:

Inne wielkie hity grupy to Pelados em Santos, Robocop Gay.

Brasileirinho

Brasileirinho to nie arysta, to utwór w stylu choro skomponowany w 1947 roku przez Waldira Azevedo. Każdy szanujący się instrumentalista w Brazylii musi mieć Brasileirinho w swoim repertuarze, a przynajmniej umieć go zagrać. Najczęściej utwór wykonuje się na gitarze lub (oryginalnie) instrumencie zwanym cavaquinho, który jest skrzyżowaniem klasycznej gitary i hawajskiego ukulele. Brazylijscy muzycy prześcigają się w tym, kto lepiej, dokładniej i szybciej zagra ten dziś najbardziej klasyczny z motywów.

Brasileirinho w wykonaniu Toquinho i Luciany Rabello:

Dla porównania: wykonanie kobiecego zespołu Choronas, oraz Conjunto Som Brasileiro.

Prześlij dalej:

3 reakcje na "Leksykon brazylijskiej muzyki rozrywkowej (odc. 2)"

  1. Tomek Surdel  10/12/2009 o 15:55

    Swego czasu sluchalem calkiem sporo Secos e Molhados, zupelnie jednak nie mialem pojecia o solowej karierze Neya Matogrosso. Tymczasem wyglada na to, ze jest on bardzo ciekawy. To co zdazylem przesluchac (sugestie z tego tekstu) spodobalo mi sie.

    Odpowiedz
  2. Grzegorz  15/03/2017 o 13:14

    Dużą niezręcznością jest przy muzyce Sertanejo nie wspomnieć o Milionario & Jose Rico duetu legendy.

    Odpowiedz

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.